سلامتی

رژیم غذایی کتوژنیک : فواید ، مضرات و هر آنچه باید بدانید !

Ketogenic-diet
رژیم غذایی کتوژنیک : فواید ، مضرات و هر آنچه باید بدانید.

شاید شما هم جزو افرادی باشید که رژیم کتوژنیک[۱] (به زبان ساده : کتو) به تازگی به گوشتان خورده است . و هوس کرده اید که برای کاهش وزن این رژیم را امتحان کنید . چه اینکه رژیم کتوژنیک می تواند در بروز برخی بیماری ها مثل چاقی ، دیابت و سرطان و آلزایمر مفید باشد . و امروزه بیشتر افراد برای لاغری و کاهش وزن و چربی سوزی از این رژیم استفاده می کنند.

رژیم کتوژنیک برای اولین بار در سال ۱۹۲۰ برای درمان بیماری صرع مورد استفاده قرار گرفت . و علیرغم اینکه پس از درمان آن بیماری مدتها طرفداری نداشته است ؛ اما در ۲۰ سال گذشته تا کنون رژیم کتوژنیک برای درمان چاقی و دیابت بسیار مورد استفاده قرار گرفته است . و این امر بسیار با سلامتی عمومی بدن ارتباط دارد.

این رژیم یک نوع رژیم غذایی با کربوهیدرات کم و چربی بالا و درصدی پروتئین همراه می باشد . به طوری که ۷۵ درصد آن را چربی ، ۲۰ درصد آن پروتئین و نهایتا ۵ درصد کربوهیدارت تشکیل می دهد . این رژیم برای برخی از گروه های خاص فواید زیادی دارد . مطالعات نشان داده است که ، رژیم کتو (کتوژنیک) در برخی از افراد باعث کاهش وزن و در برخی موجب افزایش سلامتی می شود .

مکانیزم عملکرد رژیم کتوژنیک چگونه است ؟

برای درک ساده رژیم کتوژنیک ، ماشین دوگانه سوز را به خاطر آورید ؛ در این رژیم چربی ، جایگزین کربوهیدرات می شده و تحت این شرایط بدن دچار حالت متابولیسمی متفاوتی نسبت به زمان عادی می شود . این فرآیند تغییر وضعیت بدن از حالت گلوکزسوزی به حالت چربی سوزی را کتوزیس می نامند .

انواع رژیم غذایی کتوژنیک (رژیم کتو)

رژیم کتوژنیک دارای ۴ نوع کلی می باشد . رژیم کتوژنیک استاندارد ، رژیم کتوژنیک هدفمند () ، رژیم کتوژنیک سیکلیکال یا دوره ای () ، رژیم کتوژنیک پر پروتئین () . که در ادامه به طور مفصل به توضیح هر یک از انواع رژیم های نام برده شده می پردازیم :

  • رژیم استاندارد کتوژنیک SKD: این رژیم با کربوهیدرات بسیار کم ، مقدار متوسط پروتئین و مقادیر فراوان چربی تنظیم می گردد که شامل ۷۵ درصد چربی ، ۲۰ درصد پروتئین و تنها ۵ درصد کربوهیدرات است.
  • رژیم کتوژنیک دوره ای یا چرخه ای CKD: این رژیم شامل توالی هایی از مصرف کربوهیدارت و کتو است . به عنوان مثال ۵ روز رژیم کتوژنیک انجام می گردد و پس از آن دو روز رژیم با کربوهیدرات فراوان استفاده می شود.
  • رژیم کتوژنیک هدفمند TKD : این رژیم تنها در زمان انجام فعالیتهای ورزشی اجازه استفاده از کربوهیدرات ها را می دهد.
  • رژیم کتوژنیک سرشار از پروتیین: این رژیم بسیار شبیه به رژیم کتوژنیک استاندارد است با این تفاوت که مقدار پروتئین بیشتر ی دارد . درصد مواد غذایی این رژیم شامل ۶۰ درصد چربی و ۳۵ درصد پروتئین و ۵ درصد کربوهیدرات.

فواید رژیم کتوژنیک

رژیم غذایی کتو فواید زیادی دارد ؛ برای درک بهتر در دو عنوان جداگانه یعنی فواید کتوژنیک برای دیابتی ها و فواید آن برای سایر افراد .

فواید رژیم کتوژنیک برای بیماران دیابتی

دیابت یک بیماری مزمن یا نوعی اختلال سیستم متابولیسم بدن است ؛ که در نتیجه کمبود انسولین یا عملکرد ناصحیح آن برای دریافت گلوکز بوجود می آید . جدای از عوامل وراثتی و محیطی ، احتمال مبتلا شدن به بیماری دیابت در کسانیکه دارای اضافه وزن و وچاقی هستند بیشتر است. لذا رژیم غذایی کتوژنیک در کنترل بیماری دیابت بسیار موثر می باشد .

طبق تحقیقاتی که بر روی ۲۵ نفر از افراد دیابتی صورت گرفت مشاهده شد که ۹ نفر از آنها پس از گرفتن رژیم کتو ، مصرف دارو را بطور کامل متوقف کردند. رژیم کتوژیک حساسیت به انسولین رو افزایش داده و در ۹۰ درصد مواردی که افراد دیابتی این رژیم را رعایت کردند ، داروهای مصرفی خود را کاهش داده اند .

فواید رژیم کتوژنیک بر روی سایر بیماری ها

  • سرطان : استفاده از رژیم غذایی کتوژنیک برای درمان برخی سرطان ها و پیشگیری از رشد تومورهای سرطانی
  • پیشگیری از بیماری های قلبی : رژیم کتوژنیک ریسک فاکتورهای قلبی مثل چربی خون ، HDL ، فشار و قند خون را درمان می کند .
  • بهبود اختلالات مغزی : براساس تحقیقات ، رژیم کتو علاوه بر درمان بیماری صرع ، مانع از پیشروی بیماری سیستم عصبی پارکینسون و آلزایمر می شود .
  • درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک : رژیم کتوژنیک با کاهش قند خون و انسولین ، به بهبود بیماری سندرم تخمدان کمک می کند .
  • کبد چرب : زمانی که کربوهیدرات از طریق غذاهای معمولی تامین نشود ، بدن برای تامین سوخت خود به سراغ چربی ذخیره شده در بدن و کبد می رود .
  • ضد آکنه و جوش : سطح پایین انسولین و کاهش شکر دریافتی در این رزیم می تواند تاحد زیادی به کاهش بروز آکنه کمک کند .

مضرات رژیم کتوژنیک

در کنار فواید و مزایایی که برای رژیم کتو وجود دارد نباید از مضرات آن غافل شد . در زیل ۵ مورد از خطراتی که می تواند در استفاده از این رژیم ایجاد شود ف بیان می شود :

  • آنفولانزای کتوژنیک در نتیجه شوک وارده به بدن در اثر کم شدن ذخایر کربوهیدرات
  • بروز سنگ کلیه به دلیل مصرف زیاد غذاهای حیوانی
  • احتمال مبتلا شدن بیماران دیابتی نوع ۱ به هاپیوگلایسمی
  • آسیب پذیری و اختلال در سلامت استخوان
  • احتمال یبوست در افراد به جهت دریافت کربوهیدرات و فیبر ناکافی

غذاها و نوشیدنی های مجاز در رژیم کتوژنیک

تخم مرغ : انواع پرندگان …

ماهی های چرب : مثل سالمون – ماهی تن – ماهی خال مخالی

گوشت : قرمز – استیک – ژامبون – سوسیس – مرغ و بوقلمون

دانه ها : بذر کتان – تخمه کدو تنبل

روغن ها : روغن زیتون – روغن نارگیل – روغن آووکادو

ادویه جات (چاشنی ها) : نمک – فلفل – پودر سیر – پودر زنجبیل – پودر کاری – دارچین – نعناع

سبزیجات کم کربوهیدرات : سبزیجات سبز – گوجه فرنگی – پیاز – فلفل

پنیر : پنیرهای فراوری نشده مثل گودا – پنیر فتا – پنیر خامه ای

نوشیدنی ها : آب – چای – قهوه – نوشابه رژیمی

غذاها و نوشیدنی های غیر مجاز در رژیم کتوژنیک

غذاهای شیرین : انواع کیک و بستنی – آب نبات و …

غلات و نشاسته : گندم – برنج – ماکارونی – پاستا و …

حبوبات : نخود فرنگی – لوبیا – عدس – نخود – باقالی …

محصولات رژیمی و کم چرب : این غذاها به جهت اینکه فراوری شده می باشند ، کربوهیدرات بالایی دارند.

چربی های ناسالم : مثل چربی های گیاهی جامد که در روغن نباتی بکار می رود و سس مایونز

بیشتر میوه ها : به جز برخی از انواع توت مثل توت فرنگی

نوشیدنی ها : نوشابه – آب میوه – اسموتی – چای کامبوچا – نوشیدنی انرژی زا – لته – آب جو – چای سرد (آیس تی) – شیره نارگیل

[۱] Ketogenic diet

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *